Galeria

Galeria Gdyni

Kalendarium

Pogoda na jutro

Partnerzy i sponsorzy

Artykuł

Wielki Kack

 

Parafia św. Wawrzyńca.

Jedną z najstarszych świątyń gdyńskich jest kościół p.w. św. Wawrzyńca. Znajduje się w Wielkim Kacku, dzielnicy, która została przyłączona do naszego miasta dopiero w 1953 roku.  Do tego czasu była to wieś, której nazwa  na przestrzeni  wieków ulegała licznym zmianom. W obecnym brzmieniu „Wielki Kack” pojawił się w roku 1599. Po raz pierwszy miejscowość ta, nazwana jako Katzco, została wymieniona w dokumencie z 1277 roku, którym książę Mściwoj II potwierdza prawo biskupa włocławskiego do posiadania kilku wsi oraz dziesięcin z nadania jego ojca Świętopełka.  

Z odbytych w latach 1583 i 1599 wizytacji biskupich dowiadujemy się, że we wsi Wielki Kack istniał kościół pod wezwaniem św. Wawrzyńca, ale około 1560 roku został obrabowany i spalony przez luteran. Ta pierwsza, znana z przekazów historycznych świątynia, była drewniana i służyła  nie tylko katolikom z Wielkiego, ale i Małego Kacka, a także Kolibek, sama zaś parafia w Wielkim Kacku była filialna i podlegała kościołowi w Chwaszczynie.

Przeprowadzony w 1885 roku spis ludności wykazał, że w gminie wiejskiej Wielki Kack, zajmującej obszar 646 ha, mieszkało 808 osób. Z tej liczby 797 osób było wyznania katolickiego i tylko 11 wyznania ewangelickiego. Nieznaczny rozwój wsi wykazał spis ludności  z 1910 roku: liczba mieszkańców wzrosła do 1003 osób, z których 996 było katolikami, a 7 ewangelikami. Katolicy mieli kościół w swojej wsi, a ewangelicy musieli pokonywać dłuższą drogę do zboru w Małym Kacku (obecnie Orłowo).

Współcześnie istniejący neogotycki kościół pw. św. Wawrzyńca wzniesiono w roku 1895. Do wielkokackiej parafii należały wówczas Kolibki, Mały Kack i Chwarzno, łącznie 1549 dusz, z których 915 parafian było mieszkańcami Wielkiego Kacka. Sytuacja zmieniła się, kiedy w 1927 roku biskup Stanisław Okoniewski odłączył  nowo powstałe Orłowo, Kolibki i Mały Kack. Nie uszczupliło to jednak liczby wiernych, a to z powodu zmian, jakie dokonywały się w Gdyni i na terenach sąsiadujących z Gdynią i portem. 

W okresie międzywojennym Wielki Kack zawdzięczał duży rozwój  przeprowadzonej przez tę miejscowość linii kolejowej i szosy, które łączyły port i miasto Gdynię z resztą kraju. Do linii kolejowej Kokoszki-Gdynia, zbudowanej w 1921 roku, doszła Magistrala Węglowa, oddana do eksploatacji w 1933 roku.

Wrzesień 1939 roku przekreślił dalsze plany rozwojowe. Ich realizacja, w znacznie zmienionym kształcie, wróciła po przyłączeniu Wielkiego Kacka do Gdyni w 1953 roku. Wielki Kack stał się wówczas zapleczem budowlanym miasta. Zgodnie z koncepcją powojennych władz, po obu stronach ulic Wielkopolskiej i Chwarznieńskiej  w latach 80. powstały osiedla mieszkaniowe wykonane z wielkiej płyty. Są to typowe osiedla-sypialnie. Po roku 1990, kiedy mogło zaistnieć budownictwo realizowane przez prywatnych inwestorów, na ziemi wielkokackiej zaczęły powstawać jak grzyby po deszczu nowe osiedla, bardziej dostosowane do oczekiwań mieszkańców.

Boom budowlany przyczynił się do dużych zmian w liczbie i strukturze ludności. Obok starych domów, zamieszkałych przez Kaszubów, powstawały nowe domy i całe osiedla, w których zamieszkali przybysze z różnych dzielnic Gdyni, ale także z całego Trójmiasta. Korekta administracyjna granic poszczególnych dzielnic Gdyni doprowadziła do podziału Wielkiego Kacka, na którego historycznym obszarze  powstały nowe  dzielnice: Dąbrowa i Karwiny. Zwiększająca się liczba wiernych wywołała problem budowy nowych kościołów.  Wydzielono  parafie, a do starego kościoła p.w. św. Wawrzyńca dołączyły  świątynie: Niepokalanego Serca Maryi, św. Karola Boromeusza, św. Trójcy i św. Jadwigi Królowej.  Nadal jednak kościół pw. św. Wawrzyńca wyróżnia się spośród nowych świątyń. Jest tu bowiem  szczególny klimat modlitewny, który sprawia, że do starego kościoła przyjeżdżają wierni z innych parafii , by uczestniczyć  w niedzielnych mszach świętych. Nie bez znaczenia jest także osobowość  proboszcza, ks. Ryszarda Kwiatka - dobrego pasterza i znakomitego kaznodziei . Ksiądz Kwiatek sprawuje posługę proboszcza w tej parafii od 1989 roku. A w uznaniu swych wcześniejszych zasług został mianowany w 1984 roku kapelanem Ojca Świętego.

 

 

Powrót