Kolegiata gdyńska

 

Kościół parafialny pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Królowej Polski w Gdyni (Kolegiata Gdyńska) – neobarokowy kościół, należący do parafii rzymskokatolickiej pod tym samym wezwaniem. Znajduje się w gdyńskiej dzielnicy Śródmieście w sąsiedztwie jednej z reprezentacyjnych ulic miasta – Świętojańskiej.

Inspiratorem powstania kaplicy był pierwszy wójt Gdyni Jan Radtke, który jako wiceprezes przewodził Komitetowi Budowy Katolickiej Kaplicy w Gdyni. Grunt pod budowę został podarowany przez właścicielkę dużego gospodarstwa, Elżbietę Skwiercz. 29 września 1922 – w uroczystość św. Michała Archanioła, a zarazem dzień odpustu oksywskiej parafii – pod przewodnictwem proboszcza oksywskiego ks. Franciszka Łowickiego, będącego prezesem komitetu, odbyła się uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego. Za prace budowlane była odpowiedzialna firma Mariana Baranowskiego i Romana Wojtkiewicza, którzy byli również architektami świątyni. Roboty murarskie trwały prawie dwa lata i zostały zakończone na wiosnę 1924.

Wiosną 1923 dokonano zmiany projektu budowlanego tak, aby umożliwić budowę kościoła zamiast kaplicy. W związku z tym komitet przekształcił się w Komitet Budowy Katolickiego Kościoła w Gdyni. 3 maja 1924 ks. Łowicki poświęcił kościół, stanowiąc wotum dziękczynne za odzyskanie przez Polskę niepodległości. Dzięki wybudowaniu kościoła mieszkańcy Gdyni nie musieli już udawać się 3-kilometrową drogą do kościoła w Oksywiu.

Projekt architektoniczny nawiązuje do barokowych i renesansowych kościołów Polski centralnej. Fundamenty świątyni zostały zbudowane z kamieni balastowych przywiezionych przez jeden z pierwszych statków, które zawinęły do będącego w budowie portu. Kościół jest jednonawowy, przykryty sklepieniem kolebkowym, głównym akcentem elewacji frontowej jest wieża-dzwonnica. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Pocieszenia namalowany przez prof. Jana Rutkowskiego, będący darem wojewody pomorskiego Stanisława Wachowiaka.

 

25 stycznia 1984 roku kościół został wpisany do rejestru zabytków wraz cmentarzem  przykościelnym i ogrodzeniem.

 

Obecnie kościół ma rangę kolegiaty i jest siedzibą Kapituły Gdyńskiej oraz miejscem wieczystej adoracji Najświętszego Sakramentu.

 

Obok kolegiaty znajduje się nowszy kościół należący do tej samej parafii. Oba przylegają do placu Jana Pawła II.